Tuyển và giữ nhân viên cho quán nhỏ: đăng tin ở đâu, phỏng vấn gì, giữ người bằng gì

Chị Hương nhận một quán trà sữa với ba nhân viên cũ. Hai tuần sau, hai người nghỉ. Không có cãi vã gì. Một người nói đi học thêm, một người nói tìm được chỗ gần nhà hơn. Chị phải tự đứng quầy từ sáng tới tối suốt mười ngày, vừa làm vừa tìm người mới. Đến khi tuyển được, khách quen đã quen với cảnh quán chậm, và vài người không quay lại.

Ở quán nhỏ, mất một nhân viên giỏi là mất một phần quán. Người đó biết khách quen uống gì, biết máy hay trục trặc chỗ nào, biết giờ nào đông. Bài này nói về cách tuyển nhanh khi cần, và quan trọng hơn, cách giữ người để không phải tuyển hoài.

Khi đổi chủ: nói chuyện với nhân viên cũ trước ngày bàn giao

Nhân viên cũ nghe tin đổi chủ thường lo hai chuyện: còn việc không, lương có giữ không. Nếu không ai nói gì, họ sẽ tự đi tìm chỗ khác cho chắc. Hãy gặp từng người trước ngày nhận quán. Nói rõ bạn muốn họ ở lại, lương giữ như cũ ít nhất vài tháng đầu, giờ làm có thay đổi gì không.

Hỏi họ một câu: ở quán này, cái gì làm em khó chịu nhất? Câu trả lời thường cho bạn biết lý do người trước nghỉ, và cho bạn một việc dễ sửa ngay để lấy lòng tin. Xem thêm giữ khách khi đổi chủ, vì giữ người cũ cũng là cách giữ khách cũ.

Đăng tin tuyển ở đâu

Với quán nhỏ, chỗ tuyển hiệu quả nhất thường là gần nhất. Tờ giấy dán trước cửa quán, ghi rõ vị trí, ca làm, lương theo giờ, liên hệ. Người đi ngang thấy là người ở gần, và người ở gần thì ít nghỉ vì đường xa. Các nhóm tìm việc làm thêm theo khu vực trên mạng xã hội cũng hiệu quả, nhất là gần trường đại học.

Tin tuyển nên có con số. "Lương thỏa thuận" làm người tìm việc ngại hỏi. Ghi rõ lương theo giờ, có thưởng không, được ăn uống gì, ca mấy giờ. Tin rõ ràng lọc bớt người không hợp ngay từ đầu, đỡ cho bạn phải phỏng vấn mười người mới chọn được một.

Lương phải từ mức lương tối thiểu vùng trở lên. Với ca làm theo giờ, tính theo mức lương tối thiểu giờ của vùng nơi đặt quán. Xem cách tính chi phí nhân sự trong bài quán nhỏ cần mấy người.

Phỏng vấn: hỏi ít, cho làm thử

Quán nhỏ không cần phỏng vấn dài. Ba câu là đủ: em ở đâu, em làm được ca nào, trước giờ em làm gì. Câu đầu cho biết họ có đi làm đều được không. Câu thứ hai cho biết lịch có khớp không. Câu thứ ba cho biết họ đã quen việc đứng chân chưa.

Rồi cho làm thử một ca, có trả tiền. Một ca thử nói nhiều hơn mọi câu hỏi: họ có chủ động hỏi khi không biết không, có nhớ đơn không, có chào khách không, có để ý quầy bẩn không. Trả tiền cho ca thử là chuyện công bằng, và người được đối xử công bằng từ đầu thường ở lại lâu hơn.

Tuần đầu: có người kèm và có giấy hướng dẫn

Nhân viên mới nghỉ nhiều nhất trong hai tuần đầu, thường vì bị bỏ mặc hoặc bị la vì không biết. Ghép họ với một người cũ trong vài ca đầu. Dán ở quầy một tờ công thức các món bán chạy, định lượng rõ ràng. Một tờ việc mở ca và đóng ca. Mấy tờ này cũng giúp bạn khi chính bạn còn đang học quán.

Đừng giao két tiền cho người mới ngay. Cho họ làm pha chế, phục vụ trước. Khi đã quen việc và bạn đã tin, mới giao thu ngân, kèm quy trình đóng ca rõ ràng như trong bài chống thất thoát.

Nhân viên mới nghỉ nhiều nhất trong hai tuần đầu. Thường không phải vì lương, mà vì bị bỏ mặc.

Giữ người bằng gì khi không trả lương cao

Quán nhỏ hiếm khi trả cao hơn chuỗi lớn. Nhưng quán nhỏ có những thứ chuỗi lớn không linh hoạt được. Xếp ca theo lịch học hay lịch con cái của nhân viên. Cho đổi ca khi có việc. Trả lương đúng ngày, không bao giờ chậm. Mấy thứ này không tốn tiền, nhưng với người làm thêm, chúng quan trọng ngang lương.

Thưởng nhỏ nhưng đều đặn có tác dụng hơn thưởng lớn thỉnh thoảng. Ví dụ thưởng theo ca khi quán đông, thưởng khi tháng đó không chênh lệch tiền, một bữa ăn chung cuối tháng. Và lên lương theo thời gian: người ở được sáu tháng nên thấy lương khác người mới vào.

Cuối cùng là cách nói chuyện. Khen trước mặt người khác, góp ý riêng. Khi có lỗi, hỏi chuyện gì xảy ra trước khi trách. Ở quán bốn năm người, không khí làm việc là thứ người ta nhớ nhất khi quyết định ở hay đi.

Khi phải cho nghỉ

Có lúc bạn phải cho người nghỉ: đi trễ liên tục, chênh tiền lặp lại, thái độ với khách. Làm rõ ràng và có lý do. Nhắc một lần có ghi lại, nhắc lần hai, rồi mới cho nghỉ. Trả đủ lương những ngày đã làm. Quán nhỏ trong một khu dân cư, cách bạn cho người nghỉ sẽ được kể lại, và ảnh hưởng tới lần tuyển sau.

Danh sách tuyển và giữ người