Nhận quán đang nợ: kiểm tra nợ nhà cung cấp, điện nước, lương trước ngày bàn giao

Một tuần sau ngày nhận quán, chị Thảo nhận ba cuộc gọi liền nhau. Nhà cung cấp sữa hỏi khi nào thanh toán đơn tháng trước. Một bạn nhân viên cũ hỏi lương tháng cuối. Rồi tới tờ giấy của điện lực báo nợ hai tháng tiền điện. Tổng cộng gần hai mươi triệu, không có dòng nào trong hợp đồng sang nhượng.

Người sang không hẳn cố tình giấu. Nhiều khoản nợ nhỏ, lắt nhắt, người sang tự quên. Nhưng khi quán đã đổi chủ, những khoản đó thường rơi vào người đang đứng trong quán. Bài này giúp bạn tìm chúng trước ngày bàn giao.

Nhà cung cấp

Quán nào cũng mua chịu của vài nhà cung cấp: cafe, sữa, trà, ly nhựa, đá, rau, thịt. Thường là trả cuối tháng hoặc trả theo đợt. Khi quán sắp sang, có người sang để dồn nợ những tháng cuối.

Xin danh sách nhà cung cấp kèm số điện thoại. Bạn cần danh sách này để tiếp tục nhập hàng, nên đây là yêu cầu bình thường. Rồi gọi từng người, tự giới thiệu là người sắp nhận quán, hỏi quán còn nợ bao nhiêu. Phần lớn nhà cung cấp sẽ nói thật, vì họ cũng muốn biết ai sẽ trả.

Điện, nước, internet

Xin xem hóa đơn điện, nước, internet ba tháng gần nhất, kèm biên lai đã thanh toán. Hóa đơn cho bạn biết hai thứ: quán có nợ không, và chi phí thật mỗi tháng là bao nhiêu.

Hỏi hợp đồng điện, nước đang đứng tên ai: người sang, chủ nhà hay người thuê trước nữa. Nếu đứng tên chủ nhà, nợ có thể bị trừ vào tiền cọc nhà của bạn sau này. Ghi chỉ số công tơ điện, đồng hồ nước vào ngày bàn giao, chụp ảnh, hai bên ký xác nhận. Khoản trước chỉ số đó là của người sang.

Lương và tiền thưởng nhân viên

Hỏi người sang lương nhân viên trả ngày nào, đã trả tới tháng nào. Nếu bàn giao giữa tháng, ai trả nửa tháng đó? Nếu nhân viên có tiền giữ lương, tiền thưởng hứa hẹn, tiền cọc đồng phục, ai giữ khoản đó?

Nói chuyện riêng với nhân viên nếu họ ở lại. Hỏi nhẹ nhàng: "Lương tháng này anh chị trả đủ chưa?". Nhân viên ở lại mà bị nợ lương cũ sẽ không làm việc vui vẻ với chủ mới, và có thể nghỉ ngay tháng đầu.

Nhân viên bị nợ lương cũ sẽ đòi người đang đứng trong quán, không phải người đã đi.

Tiền thuê nhà và cọc nhà

Gặp chủ nhà và hỏi thẳng: quán đã đóng tiền thuê tới tháng nào, có nợ tháng nào không, tiền cọc đang giữ bao nhiêu. Người sang nợ chủ nhà một, hai tháng tiền thuê là chuyện có xảy ra, nhất là khi quán đuối. Chủ nhà thường sẽ trừ vào cọc, và nếu bạn tiếp nhận cọc cũ thì bạn đang nhận một khoản cọc đã bị trừ.

Xem thêm cách xử lý tiền cọc nhà trong bài hợp đồng sang nhượng quán.

Thuế và giấy tờ kinh doanh

Nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh gắn với người đứng tên đăng ký, nên phần thuế trước ngày bàn giao về nguyên tắc là của người sang. Nhưng nếu người sang không đóng, quán có thể bị nhắc nhở, và bạn sẽ là người phải giải thích. Hỏi người sang đã khai, đóng thuế tới kỳ nào, xin xem biên lai hoặc thông báo thuế gần nhất.

Quy định thuế với hộ kinh doanh thay đổi khá nhiều trong thời gian gần đây, nên đừng tự đoán. Hỏi cơ quan thuế hoặc phường nơi đặt quán về việc chấm dứt đăng ký của người cũ và đăng ký mới của bạn. Xem thêm giấy tờ cần xem trước khi đặt cọc.

Các tài khoản đang trả phí

Phần mềm bán hàng, máy bán hàng thuê, gói wifi, gói nhạc bản quyền, quảng cáo trên mạng xã hội, gian hàng trên app. Nhiều tài khoản trừ tiền tự động hằng tháng, có tài khoản ký hợp đồng một năm. Hỏi rõ tài khoản nào còn hợp đồng, phí bao nhiêu, có chuyển tên được không.

Khi người sang không muốn cho kiểm tra

Có người sang thấy khó chịu khi bạn gọi nhà cung cấp hay hỏi chủ nhà về tiền thuê. Hãy giải thích nhẹ nhàng: bạn cần danh sách nhà cung cấp để tiếp tục nhập hàng, cần gặp chủ nhà để ký hợp đồng thuê, nên tiện hỏi luôn. Đây là việc người nhận quán nào cũng nên làm.

Nếu người sang vẫn từ chối, đó là thông tin quan trọng. Lúc đó, khoản giữ lại sau bàn giao nên lớn hơn, thời gian giữ lâu hơn, và cam kết công nợ trong hợp đồng phải viết thật cụ thể.

Ghi vào hợp đồng

Sau khi kiểm tra, ghi vào hợp đồng sang nhượng một câu rõ ràng: mọi khoản nợ phát sinh trước ngày bàn giao, gồm nhà cung cấp, điện, nước, lương, thuế, tiền thuê, do bên sang chịu trách nhiệm thanh toán. Kèm danh sách các khoản đã kiểm tra và số tiền đã biết.

Và giữ lại một phần tiền sang, thường năm tới mười phần trăm, trả sau bảy tới ba mươi ngày. Khoản giữ lại này là thứ bảo vệ bạn khỏi những khoản nợ mà cả hai bên đều chưa biết.

Đọc thêm biên bản bàn giao nên ghi những gì và cách đặt cọc an toàn.