Mở một nhóm sang nhượng quán trên mạng, kéo xuống mười tin, bạn sẽ thấy cùng một bộ chữ lặp đi lặp lại. "Cần sang gấp quán cafe, full đồ, khách ổn định, giá thương lượng, lý do cá nhân." Câu đó có mặt trong rất nhiều tin, và mỗi chữ trong đó có thể mang hai nghĩa.
Người đăng tin không hẳn nói dối. Họ chỉ chọn những chữ an toàn nhất, nghe ổn nhất. Việc của người đọc là biết chữ nào cần hỏi tiếp, và hỏi gì. Bài này đi qua từng chữ.
"Sang gấp"
Chữ này có hai khả năng. Khả năng thứ nhất là người sang có việc thật: chuyển nhà, về quê, đổi việc, cần tiền cho việc khác. Với những người này, "gấp" là cơ hội, vì họ chịu bớt giá để xong sớm.
Khả năng thứ hai là quán đang lỗ, hợp đồng thuê sắp hết, hoặc chủ nhà đã báo lấy lại nhà. Lúc đó "gấp" nghĩa là người sang muốn xong trước khi người nhận kịp phát hiện.
Cách phân biệt rất đơn giản: hỏi "gấp tới mức nào, trước ngày nào?" và "nếu tới ngày đó chưa sang được thì anh chị tính sao?". Người có việc thật trả lời ngay, có ngày cụ thể, có phương án. Người đang giấu chuyện thường trả lời vòng, hoặc chuyển sang nói về giá.
"Full đồ"
"Full đồ" nghe như mọi thứ đều nằm trong giá. Nhưng mỗi người hiểu chữ "full" một kiểu. Có người tính cả máy lạnh, có người không, vì máy lạnh do chủ nhà lắp. Có người tính cả máy bán hàng, trong khi máy đó đang thuê theo tháng. Có người tính cả bảng hiệu, trong khi bảng hiệu thuộc thương hiệu nhượng quyền.
Đừng hỏi "full đồ gồm những gì", vì câu trả lời sẽ là "đủ hết anh ơi". Hãy xin một danh sách từng món, kèm hãng và năm mua. Người có chuẩn bị sẽ gửi ngay trong ngày. Người không gửi được thì ít nhất bạn biết lúc đi xem phải tự ghi lại từng món. Xem thêm cách định giá thiết bị cũ.
"Khách ổn định"
Đây là chữ mơ hồ nhất. Ổn định ở mức nào? Ổn định so với tháng trước, hay so với năm ngoái? Một quán bán năm mươi ly mỗi ngày đều đặn suốt một năm cũng là "ổn định", nhưng có thể không đủ trả tiền thuê.
Khi tin ghi "khách ổn định", hãy hỏi ba thứ: doanh thu trung bình tháng, tháng thấp nhất trong sáu tháng qua, và nguồn của con số đó. Nguồn tốt là máy bán hàng, sao kê tài khoản, báo cáo app giao hàng. Nguồn yếu là "em tự ghi sổ". Nếu người sang không muốn nói số trước khi gặp, đó là quyền của họ, nhưng hãy hẹn rõ là buổi xem quán sẽ được xem số.
"Khách ổn định" chưa phải là một con số. Hỏi tiếp cho tới khi nó thành con số.
"Giá thương lượng"
Nhiều người đọc chữ này và nghĩ có thể trả thấp hơn ba mươi phần trăm. Thật ra "thương lượng" thường chỉ có nghĩa là người sang chưa chắc giá của mình. Có khi họ đã ra giá cao để chừa đường lùi, có khi họ chưa ra giá vì muốn nghe người nhận trả trước.
Đừng trả giá qua tin nhắn khi chưa xem quán. Con số bạn nói đầu tiên sẽ thành mốc, và rất khó lên lại. Hãy hỏi "anh chị đang nghĩ khoảng bao nhiêu?" để người sang nói trước. Sau khi xem quán, trả giá bằng danh sách những thứ bạn thấy cần sửa, cần thay. Cách làm cụ thể có trong bài thương lượng giá sang.
"Lý do cá nhân"
Đây là chữ người ta dùng khi không muốn nói lý do. Không sao cả, nhiều lý do đúng là chuyện riêng. Nhưng bạn vẫn có quyền hỏi một cách lịch sự: "Em hỏi để yên tâm thôi, có phải do quán không ạ?"
Người sang có lý do riêng thật thường sẽ nói "không, quán vẫn bán được, tại nhà có việc". Người sang vì quán đuối thường sẽ im lặng một chút rồi nói "cũng có phần". Câu trả lời nửa vời đó không phải dấu hiệu xấu, nó là dấu hiệu thật. Từ đó bạn biết phải xem kỹ chỗ nào. Bài nhận quán đang lỗ nói cách tính trong trường hợp này.
Những gì tin không ghi
Có những thứ quan trọng mà tin đăng hay bỏ trống. Một tin không có giá thuê, không có diện tích, không nói thời hạn hợp đồng thuê, thì bạn phải tự hỏi. Một tin chỉ có ảnh chụp lúc quán vắng, chụp từ góc hẹp, không có ảnh mặt tiền, thường là quán có vị trí khó.
Tin không ghi tên đường, chỉ ghi "gần chợ", "gần trường", cũng cần hỏi kỹ. Một số tin như vậy là của môi giới muốn bạn gọi cho họ trước. Không xấu, nhưng nên biết mình đang nói chuyện với ai. Và nếu người đăng xin tiền giữ chỗ trước khi cho xem quán, hãy dừng lại. Xem những kiểu lừa khi sang quán.
Lọc nhanh một tin trước khi gọi
- Có giá sang, giá thuê, diện tích
- Có thời hạn hợp đồng thuê còn lại
- "Full đồ" có danh sách kèm theo hoặc chịu gửi
- "Khách ổn định" có con số doanh thu và nguồn
- "Sang gấp" có ngày và lý do rõ
- Ảnh có mặt tiền, có giờ đông khách
- Không đòi tiền giữ chỗ trước khi xem
Tin nào qua được bảng này thì đáng gọi. Gọi rồi hỏi gì, xem tiếp 12 câu hỏi khi gọi cho người sang. Muốn xem tin đang có, vào danh sách tin sang nhượng.
