Anh Lộc nhận lại một quán nướng trong hẻm, mặt bằng hai tầng, tầng trệt bếp và bàn, tầng lầu thêm mười mấy bàn. Lúc xem quán, anh để ý bàn ghế, bếp, hút mùi. Anh không để ý cái cầu thang duy nhất nằm ngay cạnh khu bếp, cũng không để ý hai bình chữa cháy treo ở góc đã hết hạn từ lâu. Hai tháng sau, một đoàn kiểm tra ghé qua.
Phòng cháy chữa cháy là thứ người nhận quán hay xem nhẹ, vì nó không làm ra tiền. Nhưng với quán ăn uống, đặc biệt là quán có bếp lửa, nó vừa là chuyện an toàn của người trong quán, vừa là chuyện quán có được tiếp tục hoạt động hay không.
Luật mới từ 1/7/2025
Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, thay cho luật cũ. Đi kèm là Nghị định 105/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết, trong đó có danh mục cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy.
Theo danh mục này, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống có tổng diện tích phục vụ kinh doanh từ 100 m² trở lên thuộc diện quản lý. Nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh cũng có ngưỡng riêng tính theo diện tích kinh doanh, thấp hơn. Các loại hình khác như karaoke, kinh doanh hàng hóa dễ cháy có ngưỡng riêng. Quán thuộc diện quản lý phải có hồ sơ phòng cháy chữa cháy và chịu kiểm tra định kỳ.
Quán nhỏ hơn, không thuộc danh mục, không có nghĩa là không cần gì. Mọi cơ sở kinh doanh vẫn phải bảo đảm điều kiện an toàn cơ bản: điện an toàn, nơi đun nấu an toàn, có phương tiện chữa cháy ban đầu như bình chữa cháy, lối thoát nạn thông thoáng. Mức cụ thể nên hỏi công an phường hoặc đơn vị cảnh sát phòng cháy chữa cháy tại địa phương.
Năm thứ cần nhìn khi đi xem quán
Lối thoát. Quán có mấy lối ra? Với quán nhiều tầng, cầu thang nằm ở đâu, có đi ngang khu bếp không? Cửa sau có bị khóa hay chất đồ không? Nhiều quán trong hẻm chỉ có một cửa ra phía trước, cửa cuốn lại hay kẹt.
Bếp và gas. Bình gas đặt ở đâu, có gần nguồn lửa, có thông thoáng không. Dây dẫn, van còn tốt không. Quán dùng nhiều bình hoặc gas trung tâm thì hỏi ai lắp, có giấy tờ kiểm định không. Xem thêm phần bếp trong bài nhận sang quán ăn.
Điện. Dây điện đi nổi lộn xộn, ổ cắm nối chồng ổ cắm, cầu dao không có nắp là dấu hiệu nguy hiểm. Hỏi lần cuối kiểm tra hệ thống điện là khi nào. Quán dùng nhiều thiết bị công suất lớn như tủ đông, bếp điện, máy lạnh thì càng phải xem kỹ.
Bình chữa cháy. Có không, mấy bình, đặt ở đâu, còn hạn không. Bình bột thường có đồng hồ áp suất, kim nằm ở vùng xanh là còn dùng được. Bình đặt ngay cạnh bếp lửa có khi lại khó lấy lúc cháy.
Hút mùi và dầu mỡ. Chụp hút và ống khói bám dầu dày là nguồn cháy thật sự, không chỉ là chuyện vệ sinh. Một đám cháy bếp lan lên ống hút rất nhanh.
Hồ sơ cũ có chuyển cho mình được không
Nếu quán thuộc diện quản lý và chủ cũ đã có hồ sơ phòng cháy chữa cháy, hãy xin xem. Hồ sơ cho biết quán từng được kiểm tra chưa, có biên bản nào yêu cầu khắc phục không. Nếu có yêu cầu khắc phục mà chủ cũ chưa làm, đó là chi phí bạn sẽ phải gánh, nên tính vào giá sang.
Khi đổi chủ, bạn đăng ký hộ kinh doanh mới theo tên mình, và hồ sơ phòng cháy chữa cháy cũng nên cập nhật theo người đứng tên mới. Thủ tục cụ thể hỏi công an phường hoặc đơn vị phòng cháy chữa cháy nơi quản lý. Xem thêm đăng ký hộ kinh doanh khi nhận quán.
Yêu cầu khắc phục mà chủ cũ chưa làm là chi phí của bạn. Tính nó vào giá sang trước khi đặt cọc.
Chi phí làm cho đúng
Với quán nhỏ, phần lớn việc cần làm không tốn nhiều: thay hoặc nạp lại bình chữa cháy, mua thêm bình cho đủ chỗ, dọn lối thoát, gắn đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ lối ra, sửa lại dây điện lộn xộn, vệ sinh chụp hút. Vài triệu tới vài chục triệu tùy quán, so với giá trị cả thương vụ là nhỏ.
Khoản lớn là khi phải làm lại kết cấu: thêm lối thoát cho tầng lầu, làm lại hệ thống điện, chuyển vị trí bếp. Những thứ này phải biết trước khi xuống tiền, và nếu chủ nhà là người phải làm thì cần nói chuyện với chủ nhà. Đọc thêm nói chuyện với chủ nhà khi sang quán.
Dạy nhân viên hai việc
Mọi người trong quán nên biết hai việc: dùng bình chữa cháy và khóa van gas. Mất mười phút để chỉ. Dán một tờ ghi số điện thoại khẩn cấp 114 ở chỗ dễ thấy. Khi có khách đông, nhất là ở tầng lầu, người đứng quầy phải biết dẫn khách ra lối nào.
Mang tờ này khi đi xem quán
- Hỏi công an phường quán có thuộc diện quản lý không
- Đếm lối thoát, cầu thang không đi qua khu bếp
- Gas đặt thông thoáng, dây van còn tốt
- Điện không nối chồng, cầu dao có nắp
- Bình chữa cháy còn hạn, kim ở vùng xanh
- Chụp hút, ống khói không bám dầu dày
- Xin xem hồ sơ và biên bản kiểm tra cũ nếu có
- Tính chi phí khắc phục vào giá sang
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định đã kiểm ở thời điểm viết. Yêu cầu cụ thể cho từng quán, hãy hỏi cơ quan phòng cháy chữa cháy tại địa phương.
