Nhận sang tạp hóa, cửa hàng tiện lợi nhỏ: đếm hàng tồn trước khi đếm khách

Anh Bình nhận lại một tiệm tạp hóa ở đầu hẻm, giá sang 200 triệu, "bao luôn hàng". Lúc xem, kệ nào cũng đầy. Sau khi nhận, anh mới ngồi kiểm lại: khoảng một phần ba số hàng là hàng chậm bán, vài thùng bánh kẹo sắp hết hạn, mấy két nước ngọt loại không ai mua. Số hàng thật sự bán được chỉ khoảng 90 triệu tính theo giá nhập.

Với tạp hóa, phần lớn tiền sang thường nằm ở hàng tồn. Đếm khách là việc sau. Việc đầu tiên là đếm hàng.

Tách giá sang thành ba phần

Giá sang một tiệm tạp hóa nên được tách ra rõ: tiền kệ, tủ mát, tủ đông, máy tính tiền; tiền hàng tồn; và phần còn lại cho vị trí, khách quen. Người sang thường gộp tất cả thành một con số, kèm câu "bao hàng". Hãy đề nghị tách ra. Phần hàng tồn sẽ được tính lại vào ngày bàn giao bằng kiểm kê thật, không phải ước lượng lúc đi xem.

Kiểm kê hàng: nhận gì, bỏ gì

Ngày kiểm kê, đi từng kệ, ghi từng mặt hàng, số lượng, hạn sử dụng. Tính theo giá nhập gần nhất, có hóa đơn nhà phân phối càng tốt. Có ba nhóm hàng nên cẩn thận.

Hàng gần hết hạn. Sữa, bánh, đồ khô còn dưới một hai tháng thì không nên nhận theo giá nhập. Hoặc không nhận, hoặc nhận với giá giảm mạnh.

Hàng chậm bán. Nhìn lớp bụi trên nắp chai, trên hộp. Hỏi mặt hàng này bao lâu mới bán hết một thùng. Hàng nằm cả năm trên kệ là tiền chết.

Hàng ký gửi. Một số nhà phân phối để hàng ở tiệm, bán được mới tính tiền, hoặc cho tủ mát, tủ kem để bán hàng của họ. Những thứ này không thuộc về người sang, không được tính vào giá. Hỏi rõ tủ nào là của hãng.

Nhà phân phối và công nợ

Tạp hóa sống bằng giá nhập. Hỏi tiệm đang lấy hàng từ những nhà phân phối nào, có được chiết khấu theo doanh số không, nhân viên thị trường bao lâu ghé một lần. Xin số điện thoại từng người và gọi giới thiệu mình là chủ mới. Điều kiện nhập hàng của chủ cũ chưa chắc đã giữ nguyên cho bạn.

Công nợ là chuyện cần làm rõ. Nhiều tiệm lấy hàng gối đầu, trả tiền đợt trước khi lấy đợt sau. Hỏi tiệm đang nợ nhà phân phối nào, bao nhiêu. Ghi vào hợp đồng: mọi công nợ trước ngày bàn giao do bên sang chịu. Ngược lại, nếu khách quen đang ghi sổ nợ tiệm, khoản đó cũng phải nói rõ ai thu.

Giấy phép cho rượu và thuốc lá

Nếu tiệm bán rượu từ 5,5 độ trở lên, cần có giấy phép bán lẻ rượu. Bán thuốc lá cũng cần giấy phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá. Những giấy này đứng tên chủ cơ sở, khi đổi chủ bạn phải xin lại theo tên mình. Hỏi ở phường nơi đặt tiệm để biết hồ sơ và thời gian. Trong lúc chờ, hàng thuộc diện cần phép nên tạm dừng bán.

Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng hiện bị cấm kinh doanh. Nếu thấy tiệm bày bán, đừng nhận số hàng đó và đừng tính doanh thu từ nó.

Kệ đầy chưa chắc là tiệm giàu. Có khi chỉ là tiền nằm im trên kệ.

Doanh thu: tính theo lãi gộp

Tạp hóa có doanh thu cao nhưng lãi gộp mỏng, nhiều mặt hàng chỉ lời vài phần trăm. Một tiệm bán 5 triệu mỗi ngày chưa chắc lời hơn một quán cafe bán 3 triệu. Khi người sang báo doanh thu, hỏi tiếp lãi gộp trung bình là bao nhiêu phần trăm. Cách kiểm tra: xin hóa đơn nhập hàng ba tháng, so với doanh thu cùng kỳ. Khoảng chênh là tiền lời trước chi phí.

Xem thêm tiệm có bán qua app, có giao hàng trong khu, có khách sỉ nhỏ như quán ăn, quán cafe gần đó mua hàng thường xuyên không. Những khách này thường đi theo tiệm nếu bạn giữ giá và giữ giờ mở cửa.

Đối thủ ngay đầu hẻm

Tạp hóa cạnh tranh bằng khoảng cách. Đi bộ một vòng bán kính vài trăm mét, đếm có bao nhiêu tiệm tạp hóa, cửa hàng tiện lợi của chuỗi, chợ gần đó. Hỏi xem gần đây có chuỗi nào sắp mở thêm cửa hàng không, vì một cửa hàng tiện lợi lớn mở ở đầu đường có thể lấy đi phần khách mua lẻ buổi tối. Tiệm nằm sâu trong khu dân cư, có khách quen mua đồ hằng ngày, thường giữ khách tốt hơn tiệm mặt tiền đường lớn.

Giờ mở cửa và người trông tiệm

Tạp hóa thường mở từ sáng sớm tới tối muộn, bảy ngày một tuần. Hỏi chủ cũ đang trông tiệm thế nào, mấy người, ca nào đông. Nếu bạn định thuê người trông, cộng thêm lương vào chi phí và tính lại. Với tiệm nhỏ, chuyện thất thoát hàng khi giao cho người khác trông là có thật, nên cân nhắc camera và máy tính tiền.

Đọc thêm biên bản bàn giao nên ghi gì và cách thương lượng giá sang. Đang tìm tiệm thì xem các tiệm tạp hóa đang cần sang.